Nằm tại tỉnh Sơn Đông, Thái Sơn được tôn là ngọn núi đứng đầu Ngũ Nhạc của Trung Quốc. Không phải đỉnh núi cao nhất, song địa điểm linh thiêng này từ lâu là nơi các bậc đế vương Trung Quốc cử hành lễ phong thiện, gửi gắm khát vọng về quốc thái dân an và trở thành biểu tượng cho chiều sâu văn hóa Trung Hoa.
Tại tỉnh Sơn Đông (Trung Quốc), từ trung tâm thành phố Thái An, con đường hướng về Thái Sơn dần mở ra giữa những dãy núi trùng điệp. Ở phía Nam chân núi, Đại Miếu với tường đỏ, mái ngói vàng hiện lên như cánh cửa mở vào không gian tín ngưỡng và lễ chế cổ xưa. Từ đây, trục văn hóa phong thiện kéo dài hơn 10 km, đi qua các phố cổ, cổng Đại Tông, Hồng Môn, Trung Thiên Môn, Thập Bát Bàn, Nam Thiên Môn và hướng thẳng lên đỉnh Ngọc Hoàng.
Núi Thái Sơn tọa lạc tại tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc
Với người Trung Quốc, hành trình tại núi Thái Sơn không đơn thuần là leo núi. Mỗi bậc đá là một dấu vết của lịch sử; mỗi ngôi miếu, bia khắc hay cây cổ thụ đều gợi nhắc về một không gian văn hóa từng gắn với các triều đại phong kiến, với tín ngưỡng dân gian và quan niệm về sự giao hòa giữa trời, đất và con người.
Hàng trăm bia đá từ các thời kỳ phong kiến Trung Quốc được lưu giữ tại Đại Miếu
Thái Sơn cao khoảng 1.545 m, không phải ngọn núi cao nhất Trung Quốc. Nhưng trong hệ thống Ngũ Nhạc, gồm Thái Sơn, Hoa Sơn, Hành Sơn, Hằng Sơn và Tung Sơn, ngọn núi này được tôn là “Ngũ Nhạc độc tôn”. Theo quan niệm cổ xưa, Thái Sơn nằm ở phương Đông, hướng Mặt Trời mọc, tượng trưng cho dương khí, sự khởi đầu và sức sống. Vì vậy, các bậc đế vương Trung Quốc, từ thời Tần Thủy Hoàng đến đời vua Càn Long, bao gồm cả Võ Tắc Thiên, nữ hoàng đế duy nhất trong lịch sử Trung Hoa, cũng đã chọn nơi đây để thực hiện lễ phong thiện - nghi lễ mang ý nghĩa tế cáo trời đất, cầu cho quốc gia hưng thịnh, nhân dân an cư, mưa thuận gió hòa.
Đại Miếu nằm dưới chân núi Thái Sơn, là nơi các hoàng đế Trung Hoa cử hành các nghi lễ tế tự trước khi lên Thái Sơn phong thiện
Ông Lý Gia Khánh - đến từ thành phố Nhật Chiếu, tỉnh Sơn Đông đã nhiều lần leo Thái Sơn. Theo ông, tầm vóc của Thái Sơn không thể đo bằng độ cao địa lý. "Thái Sơn chỉ cao hơn 1.500 m, nhưng trong tâm thức người Trung Quốc, đây là ngọn núi cao nhất. Thái Sơn là ngọn núi đứng đầu Ngũ Nhạc. Các hoàng đế qua nhiều triều đại đã đến đây cử hành lễ phong thiện, vì vậy nền tảng văn hóa của Thái Sơn rất sâu dày", ông Lý Gia Khánh cho biết.
Dấu ấn lịch sử ấy hiện hữu rõ dưới chân núi, tại Đại Miếu, còn được gọi là Đông Nhạc Miếu. Đây từng là nơi các hoàng đế cử hành nghi lễ tế tự trước khi lên Thái Sơn phong thiện. Quần thể được xây dựng theo quy chế cung thành, với trục chính hướng thẳng về Nam Thiên Môn trên đỉnh núi. Trong khuôn viên Đại Miếu, hàng trăm bia đá từ thời Tần, Hán và các triều đại sau vẫn được lưu giữ, cùng điện Thiên Huống và nhiều công trình cổ, tạo thành một “bảo tàng thư pháp ngoài trời”.
Hàng trăm bia đá từ các thời kỳ phong kiến Trung Quốc được lưu giữ tại Đại Miếu
Càng lên cao trên núi, cảnh quan thiên nhiên và dấu ấn nhân văn dần hòa quyện. Những vách đá khắc chữ, các đền miếu nép bên sườn núi, rừng thông và những bậc đá nối tiếp khiến hành trình trở thành cuộc đối thoại giữa con người hôm nay với quá khứ. Từ đỉnh núi, khách du lịch có thể ngắm biển mây, bình minh và tầm nhìn rộng mở. Câu thơ nổi tiếng của Đỗ Phủ: “Hội đương lăng tuyệt đỉnh, nhất lãm chúng sơn tiểu” vẫn thường được nhắc lại khi nói về Thái Sơn.
Các vách núi, vách đá tại Thái Sơn lưu giữ hàng nghìn tác phẩm thư pháp, văn bia và bút tích của các bậc đế vương, danh nhân qua nhiều thời kỳ lịch sử
Với không ít người, Thái Sơn còn là nơi thử thách ý chí. Đoạn Thập Bát Bàn với các bậc đá dựng đứng được xem là thử thách lớn nhất trên hành trình. Anh Lưu Phúc Khang, đến từ thành phố Thanh Đảo, cho biết đây là lần thứ 11 anh chinh phục ngọn núi này.
“Mục tiêu của tôi hiện nay là tiếp tục leo Thái Sơn cho đến mốc 100 lần. Khi tôi 80 tuổi, tôi sẽ dẫn con cháu tôi đến Thái Sơn, kể cho chúng nghe khi ấy tôi đã dũng cảm thế nào. Leo Thái Sơn không cần bạn phải có thể lực quá tốt. Chỉ cần chịu được gian khổ, có nghị lực và kiên trì, bạn nhất định sẽ thành công”, anh Lưu Phúc Khang chia sẻ.
Đỉnh Ngọc Hoàng, nơi các hoàng đế Trung Hoa cử hành nghi lễ phong thiện
Đến từ Tây An, Thiểm Tây, nơi tọa lạc của Hoa Sơn, cũng là một trong Ngũ Nhạc của Trung Quốc, chị Vương Đình cho rằng Thái Sơn mang một ý nghĩa rất khác biệt. “Thái Sơn không quá cao, nhưng ý nghĩa rất lớn. Đây là ngọn núi đứng đầu Ngũ Nhạc, gắn với mong muốn quốc thái dân an. Đến đây một lần, tôi thấy thực sự không uổng chuyến đi”, chị Vương Đình cho biết.
Bà Maria, một du khách đến từ Italy lần đầu đến Thái Sơn, cho biết sự ấn tượng với cảnh sắc cũng như sự thành kính của người dân đối với ngọn núi này: “Đây là một trải nghiệm rất đặc biệt. Cảnh quan ở đây rất đẹp và ấn tượng. Khi đứng trên những mỏm đá, nhìn ra không gian rộng lớn xung quanh, tôi cảm thấy rất xúc động”.
Nếu không đủ thể lực để leo đỉnh Thái Sơn, du khách vẫn có thể lên núi nhờ dịch vụ ngồi kiệu
Năm 1987, Thái Sơn được Tổ chức UNESCO ghi danh là Di sản hỗn hợp văn hóa và thiên nhiên thế giới. Sự ghi nhận này phản ánh giá trị đặc biệt của ngọn núi, nơi cảnh quan địa chất, thiên nhiên, kiến trúc, nghệ thuật thư pháp, tín ngưỡng dân gian và lịch sử cùng hiện diện trong một không gian thống nhất.
Ngày nay, Thái Sơn không chỉ đón những người hành hương hay du khách tìm kiếm một hành trình chinh phục. Các giải leo núi, hoạt động văn hóa, chương trình nghệ thuật thực cảnh và những tuyến tham quan kết nối Thái Sơn với Đại Miếu, di chỉ Đại Vấn Khẩu đang tiếp tục làm sống dậy giá trị của danh sơn này trong đời sống đương đại.
Thái Sơn cũng là địa điểm quen thuộc đối với những người yêu thích bộ môn leo núi
Giữa dòng người hướng lên Nam Thiên Môn, có người tìm một trải nghiệm thể thao, có người muốn ngắm bình minh, có người tìm về ký ức của một nền văn minh. Nhìn chung, núi Thái Sơn vẫn là biểu tượng của niềm tin về sự bền vững, về quốc thái dân an và về mối liên kết lâu đời giữa con người với thiên nhiên trong văn hóa Trung Hoa.
Một số hình ảnh tại khu vực núi Thái Sơn (Sơn Đông, Trung Quốc):
Các kiến trúc cổ hòa quyện vào cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ tại Thái Sơn
Đông đảo du khách đến tham quan, ngắm cảnh tại Thái Sơn
Du khách tham quan tại Thái Sơn
Du khách hào hứng check-in tại cổng Thiên Giới trên đỉnh Thái Sơn
Cảnh quan hùng vĩ trên đỉnh Thái Sơn
