Nằm giữa những dãy núi hùng vĩ của cao nguyên Pamir, hồ Bạch Sa ở Tân Cương (Trung Quốc) gây ấn tượng bởi mặt nước xanh ngọc bích nằm sát những ngọn núi phủ cát trắng. Không chỉ sở hữu cảnh quan hiếm gặp, hồ nước này còn chứa đựng những dấu tích địa chất đặc biệt, được ví như “đôi mắt xanh của cao nguyên Pamir”.
Hồ Bạch Sa ở đâu?
Hồ Bạch Sa, tên tiếng Trung là 白沙湖 (Baisha Hu), nằm tại hương Bulunkou, huyện Akto, châu tự trị dân tộc Kyrgyz Kizilsu, thuộc Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương, phía tây Trung Quốc. Hồ tọa lạc trên cao nguyên Pamir, vùng núi cao rộng lớn trải qua nhiều quốc gia Trung Á, thường được gọi là một phần của "nóc nhà thế giới".
Theo thông tin được chính quyền huyện Akto công bố tháng 12/2025, hồ Bạch Sa nằm ở độ cao khoảng 3.663m so với mực nước biển, dưới chân khu vực núi Kongur, bên cạnh quốc lộ 314. Đây là tuyến giao thông quan trọng nối thành phố Kashgar với vùng núi phía nam Tân Cương, hướng tới biên giới Trung Quốc - Pakistan.
Hồ Bạch Sa nằm trong khu thắng cảnh Bạch Sa Sơn - Bạch Sa Hồ, được công nhận là điểm du lịch cấp 3A của Trung Quốc từ tháng 12/2020. Điều đặc biệt là hồ nước này không nằm giữa những cánh rừng xanh như nhiều hồ nổi tiếng trên thế giới. Bao quanh hồ là các dãy núi đá khô cằn, những sườn núi phủ cát trắng và những đỉnh núi cao có tuyết phủ.
Hồ Bạch Sa tọa lạc trên cao nguyên Pamir. Ảnh: intotravelchina.
Theo giới thiệu của Bộ Văn hóa và Du lịch Trung Quốc, khu thắng cảnh Bạch Sa Sơn - Bạch Sa Hồ kết hợp nhiều dạng địa hình và hệ sinh thái, từ hồ nước, núi cát đến đầm lầy và đồng cỏ. Sự kết hợp đó tạo nên một trong những cảnh quan nổi bật của khu vực Pamir.
Cái tên Bạch Sa có nghĩa là "cát trắng", xuất phát từ những lớp cát sáng màu phủ trên các sườn núi cạnh hồ. Nhìn từ xa, những núi cát trắng trải dài bên làn nước xanh, tạo thành bức tranh thiên nhiên tưởng chừng chỉ xuất hiện trong các tác phẩm hội họa.
Theo các ghi chép lịch sử, khu vực này đã có dấu vết hoạt động của con người từ thời nhà Hán, từng chịu ảnh hưởng hoặc nằm dưới sự quản lý của các vương quốc cổ ở Tây Vực như Wusun, Shache và Shule. Qua nhiều thế kỷ, vùng đất này trải qua không ít biến động và sự thay đổi về quyền kiểm soát. Đến thời nhà Thanh, khu vực từng thuộc phạm vi ảnh hưởng của Hãn quốc Yarkand, sau đó bị người Mông Cổ Dzungar chiếm giữ. Sau khi nhà Thanh đánh bại thế lực Dzungar vào giữa thế kỷ XVIII, vùng đất này được đặt dưới sự quản lý của triều đình nhà Thanh, trở thành một phần trong hệ thống hành chính của đế chế.
Hồ Bạch Sa có gì đặc biệt mà được ví như “đôi mắt xanh của cao nguyên Pamir”?
Điểm thu hút nhất của hồ Bạch Sa chính là màu nước xanh ngọc bích nổi bật giữa khung cảnh núi non khô cằn. Dưới ánh nắng mặt trời, mặt hồ có thể chuyển từ xanh lam sang xanh lục hoặc xanh ngọc, tùy thuộc vào góc chiếu sáng, điều kiện thời tiết và trạng thái mặt nước. Khi bầu trời trong xanh, mặt hồ phản chiếu những đám mây trắng cùng các dãy núi, tạo nên khung cảnh tĩnh lặng. Ngược lại, khi gió nổi lên, mặt nước xuất hiện những gợn sóng, khiến toàn bộ cảnh quan như thay đổi diện mạo.
Đứng bên bờ hồ, du khách có thể quan sát sự tương phản rõ rệt giữa màu xanh của nước, màu trắng bạc của cát và màu xám nâu của những ngọn núi đá. Đặc biệt, những dải cát trắng nằm trên sườn núi Bạch Sa Sơn tạo cảm giác giống như tuyết phủ. Tuy nhiên, đây thực chất là những lớp vật liệu cát được tích tụ và biến đổi dưới tác động lâu dài của các quá trình tự nhiên.
Một báo cáo về bảo vệ sinh thái do chính quyền huyện Akto công bố năm 2024 cho biết khu vực hồ có độ sâu trung bình khoảng 78m, nơi sâu nhất đạt 114m. Báo cáo cũng nêu độ trong của nước có thể đạt 21m, cho thấy đặc điểm nổi bật của môi trường hồ nước lạnh trên cao nguyên.
Hồ Bạch Sa có màu nước xanh ngọc bích nổi bật giữa khung cảnh núi non khô cằn. Ảnh: Unsplash.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn cả là những ngọn núi cát trắng ven hồ. Người dân địa phương gọi khu vực này là Bạch Sa Sơn, nghĩa là núi cát trắng. Theo thông tin của chính quyền huyện Akto, khối núi cát có độ cao tương đối khoảng 460m, với khu vực được mô tả dài khoảng 1.200m. Đây là một trong những cảnh quan cát núi đặc trưng của Tân Cương
Không chỉ có hình dáng khác thường, núi Bạch Sa còn được gọi là "Hưởng Sa Sơn", tức núi cát phát ra âm thanh. Theo cơ quan văn hóa và du lịch châu Kizilsu, khi gió mạnh thổi qua, các sườn núi cát có thể phát ra những âm thanh đặc biệt. Đây là một hiện tượng tự nhiên góp phần làm nên sức hấp dẫn của khu thắng cảnh.
Một nét độc đáo khác là sự thay đổi cảnh quan theo mùa. Trong những tháng thời tiết ấm, hồ Bạch Sa nổi bật với màu nước xanh, những dãy núi cát sáng màu và bầu trời trong trẻo. Khi mùa đông đến, nhiệt độ xuống thấp khiến mặt hồ đóng băng. Thời gian đóng băng của hồ có thể kéo dài khoảng 6 tháng mỗi năm.
Thời điểm được nhiều người lựa chọn để khám phá hồ Bạch Sa là từ tháng 5 đến tháng 10. Trong khoảng thời gian này, điều kiện thời tiết thường thuận lợi hơn cho việc di chuyển trên quốc lộ 314 và quan sát cảnh quan cao nguyên.
Khu thắng cảnh núi Bạch Sa - hồ Bạch Sa đã được công nhận là điểm du lịch cấp 3A của Trung Quốc vào tháng 12/2020. Hạ tầng phục vụ du khách cũng được đầu tư, bao gồm các tuyến đường đi bộ, khu vực ngắm cảnh và những công trình hỗ trợ tham quan.
Một trải nghiệm thú vị tại đây là chụp ảnh cùng bò Tây Tạng trắng, loài vật đã trở thành hình ảnh đặc trưng trong hoạt động du lịch địa phương. Theo Tân Cương Nhật báo ngày 9/7/2026, đội bò Tây Tạng trắng phục vụ du lịch tại khu vực hồ Bạch Sa có 143 con được đưa vào hoạt động theo mô hình quản lý thống nhất. Trong những ngày cao điểm tháng 7 và tháng 8, lượng du khách có thể vượt 2.000 lượt mỗi ngày.
Cách đến hồ Bạch Sa và những điều du khách cần lưu ý
Để đến hồ Bạch Sa, du khách thường lựa chọn thành phố Kashgar, còn gọi là Khách Thập, làm điểm xuất phát. Kashgar là một trong những trung tâm giao thông và du lịch quan trọng của miền nam Tân Cương, có sân bay kết nối với nhiều thành phố lớn của Trung Quốc.
Đối với du khách Việt Nam, có thể lựa chọn hành trình bay đến các trung tâm hàng không của Trung Quốc, sau đó nối chuyến đến sân bay Kashgar. Tùy lịch trình và tuyến bay, điểm trung chuyển có thể là Urumqi hoặc một thành phố khác.
Từ Kashgar, du khách tiếp tục di chuyển bằng ô tô theo quốc lộ 314 hướng về cao nguyên Pamir. Theo thông tin giới thiệu tuyến du lịch của Bộ Văn hóa và Du lịch Trung Quốc, khu thắng cảnh núi Bạch Sa - hồ Bạch Sa cách Kashgar khoảng hơn 150km đường bộ. Thời gian di chuyển thường mất khoảng 3 giờ, tùy tình trạng giao thông, thời tiết và các điểm kiểm tra dọc đường.
Hành trình từ Kashgar đến hồ Bạch Sa cũng là một trải nghiệm đáng chú ý. Khi rời thành phố, du khách dần đi qua những vùng đất khô cằn, thung lũng hẹp và các dãy núi đá cao lớn. Càng tiến sâu vào cao nguyên Pamir, địa hình càng trở nên hùng vĩ. Những dãy núi nối tiếp nhau, các con sông miền núi và những khoảng không gian rộng lớn tạo nên cảnh quan đặc trưng của phía tây Trung Quốc.
Hồ Bạch Sa nằm ở độ cao khoảng 3.300 mét so với mực nước biển. Ảnh: hanoiskytours.
Sau khi đi qua các khu vực núi cao, hồ Bạch Sa xuất hiện bên đường với màu xanh nổi bật, trong khi những ngọn núi cát trắng trải dài phía sau. Đối với du khách không quen đường miền núi, lựa chọn xe có lái hoặc tour xuất phát từ Kashgar thường thuận tiện hơn việc tự lái. Sau khi tham quan hồ Bạch Sa, du khách có thể tiếp tục hành trình đến hồ Karakul, một thắng cảnh nổi tiếng khác nằm dưới chân núi Muztagh Ata trên cao nguyên Pamir.
Về chi phí, thông báo của chính quyền huyện Akto cuối năm 2025 cho biết mức vé vào khu thắng cảnh Bạch Sa Sơn - Bạch Sa Hồ được đề xuất tiếp tục duy trì ở mức 40 nhân dân tệ/người.
Do nằm ở độ cao hơn 3.600m, việc tham quan hồ Bạch Sa cũng đòi hỏi chuẩn bị về sức khỏe. Không khí loãng có thể khiến một số người xuất hiện triệu chứng say độ cao như đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi hoặc khó thở, nhất là khi di chuyển nhanh từ vùng thấp lên cao. Du khách nên hạn chế vận động mạnh khi vừa đến nơi, uống đủ nước, giữ ấm và theo dõi các biểu hiện bất thường của cơ thể.
Bên cạnh đó, thời tiết trên cao nguyên Pamir có thể thay đổi nhanh. Ngay cả trong mùa hè, gió mạnh và nhiệt độ thấp vẫn có thể xuất hiện, vì vậy cần chuẩn bị áo khoác, kính râm và các vật dụng chống nắng.
Đặc biệt, khu vực cao nguyên Pamir nằm gần biên giới quốc tế. Chính quyền huyện Akto lưu ý du khách phải thực hiện các yêu cầu về giấy thông hành biên giới đối với những tuyến, khu vực áp dụng quy định này. Khách quốc tế nên xác minh thủ tục với cơ quan chức năng hoặc đơn vị tổ chức tour trước khi khởi hành.
Với những người yêu thích thiên nhiên, hồ Bạch Sa không chỉ là một điểm đến để chụp ảnh. Nơi đây còn mang đến cơ hội quan sát sự kết hợp hiếm có giữa hồ nước, núi cát, đồng cỏ và những đỉnh núi tuyết trên cao nguyên Pamir.
